فوریه 21, 2024
دندانپزشکی کودکان

به این عکس نگاه کنید. شما هم متوجه مشکل دندان شدید؟ شش انگشت یک دست چطور؟! مشکلات دندان خیلی بیشتر از هر مسئله دیگری به چشم می‌آیند و بر زندگی روزمره شما اثر می‌گذارند. درحالیکه اغلب مشکلات دهان و دندان ریشه در کودکی دارند و با توجه به موقع به دندانپزشکی اطفال می‌توان آنها را سریع‌تر و ارزان‌تر درمان کرد. اگر با وجود تمام محدودیت‌های زمان و بودجه به فکر دندانپزشکی کودکان هستیدِ، کودک خوشبختی دارید و این مطلب راهنمای جامع دندانپزشکی کودک شماست.

 

دندانپزشک کودک کیست؟

دندانپزشک کودک طیف گسترده‌ای از خدمات درمانی دندانپزشکی، مشاوره و آموزش مراقبت از دندان، لثه و دهان کودک شما را ارائه می‌دهد. دندانپزشکی کودکان شاخه‎ای از این رشته است که در آن دندانپزشک به طور ویژه برای مراقبت از دندان کودکان از دوران نوزادی تا نوجوانی آموزش دیده است. این آموزش‎ها شامل پیش‎گیری و درمان بیماری‎های دهان، دندان و لثه است. همچنین مداخله‎ زودهنگام برای تشخیص و پیشگیری از مشکلات اصلی مربوط به بهداشت دهان و دندان کودک نیز از وظایف دندانپزشک اطفال است.

از جمله کارهایی که یک متخصص دندانپزشک کودکان انجام می‎دهد می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • معاینات جامع دندانپزشکی شامل ارائه‎ی اطلاعات مهم به والدین برای حفظ سلامت دندان‎ کودک
  • معاینه‎ کامل شامل تمیزکردن، فلوراید درمانی، ارائه‎ی اطلاعات مفید در مورد نحوه‎ تغذیه و …
  • توصیه و استفاده از سیلانت برای محافظت بیشتر از دندان‎های کودک
  • پر کردن، روکش یا کشیدن دندان در صورت بروز پوسیدگی
  • معاینه کامل و استفاده از اشعه‎ی ایکس برای تشخیص نیاز کودک به ارتودنسی
  • درمان فوریت‎های دندانی مانند شکستگی یا آسیب دیدن دندان کودک
  • تشخیص و درمان بیماری لثه کودکان

تاثیر رسیدگی به موقع در دندانپزشکی کودک بر سلامت و اعتماد بنفس او

دلایل زیادی وجود دارد که نشان می‎دهد دندانپزشکی اطفال اهمیت بسیاری در سلامت جسم و روان کودکان دارد. از جمله‎ی آن‎ها می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

پیشگیری از پوسیدگی دندان

همه‎ افراد از جمله کودکان خردسال مستعد پوسیدگی دندان هستند. معاینات منظم دندانپزشکی کودکان همراه با رعایت بهداشت دهان به جلوگیری از مشکلات دهان و دندان کودک کمک کرده و خطرات ناشی از پیشرفت این مشکلات را کاهش می‌دهد. زمانی که دندانپزشک این موارد را زودتر تشخیص دهد، حل و فصل آن هم آسان‎تر خواهد بود و سلامت کودک و اعتمادبه‌نفس او در صحبت کردن نیز به بهترین شکل حفظ خواهد شد.

توجه کودک به بهداشت دندان

کودک باید از سن پایین یاد بگیرد که رسیدگی به بهداشت دهان و دندان اهمیت بالایی دارد. به همین دلیل متخصصین دندانپزشکی اطفال پیشنهاد می‎کنند که پس از دوسالگی، کودک را برای اولین معاینه‎ی دندانپزشکی به مطب ببرید. دندانپزشکان همچنین بر روند رشد دندان کودک نظارت کرده و در انتخاب مسواک مناسب نیز شما را راهنمایی خواهند کرد.

پیشگیری از مال اکلوژن

اکلوژن به معنی موقعیت مناسب فک و دندان‌ها است. هنگامی که فک‌ها هماهنگ باشند، همپوشانی درستی با هم داشته باشند و دندان‌ها باهم تراز باشند یعنی اکلوژن طبیعی وجود دارد. هرچیزی که این هماهنگی را بر هم بزند مال اکلوژن شناخته می‌شود. دندان‎‌های شیری کودک شما به عنوان پایه‎ی دندان‎های دائمی عمل می‎کنند. آن‎ها نقش مهمی در حصول اطمینان از مناسب‎ بودن موقعیت و فاصله‌ی دندان‎های دائمی‎ خواهند داشت. در نتیجه اگر در زمان درست به دندانپزشکی کودکان مراجعه نکنید، می‎تواند نامرتبی دندان‎های وی را در پی داشته باشد و در اعتمادبه‌نفس او در نوجوانی تاثیر بگذارد. اصلاح دوباره دندان‌ها در بزرگسالی به مراتب سخت تر و پرهزینه‌تر خواهد بود.

جدول زمانی رشد و جایگزینی دندان برای کودکان به تفکیک سن

به طور معمول اولین دندان‎های کودک  حدود ۶ ماهگی شروع به رشد می‎کند. البته این زمان دقیق نیست و با توجه به شرایط کودک می‎تواند کمی دیرتر هم رخ دهد. معمولا ابتدا دندان‎های جلویی پایین (ثنایای مرکزی) ظاهر می‌شوند. بعد از یک تا دو ماه همتای همان دندان‎ها در فک بالا رشد خواهد کرد. دندان‎های ثنایای جانبی حدود ۱۰ تا ۱۲ ماهگی ابتدا در فک پایین و سپس در بالا رشد می‎کنند. دندان‎های آسیاب اول در حدود ۱۲ تا ۱۶ ماهگی ظاهر شده و پس از آن دندان‎های آسیاب ظاهر خواهند شد. دندان‎های آسیاب دوم معمولا در آخر ظاهر می‏شوند. مجموعه‎ی کامل دندان‎های شیری باید بین دو تا سه سالگی کودک در جای خود قرار گرفته باشند.

البته به خاطر داشته باشید که این زمان‎ها و ترتیب رویش دندان از هر کودک به کودک دیگر متغیر خواهد بود. مهم این است که کودک را به طور مرتب پیش دندانپزشک ببرید تا از رشد دندان کودک به نحو صحیح مطمئن شوید. جدول زمانی رشد دندان کودک به شکل زیر است:

دندان‎های فک بالا زمان رویش دندان شیری زمان افتادن دندان شیری
ثنایای مرکزی ۸ تا ۱۲ ماهگی ۶ تا ۷ سال
ثنایای طرفی ۹ تا ۱۳ ماهگی ۷ تا ۸ سال
دندان‎ نیش ۱۶ تا ۲۲ ماهگی ۱۰ تا ۱۲ سال
آسیاب اول ۱۳ تا ۱۹ ماهگی ۹ تا ۱۱ سال
آسیاب دوم ۲۵ تا ۳۳ ماهگی ۱۰ تا ۱۲ سال
دندان‎های فک پایین زمان رویش دندان شیری زمان افتادن دندان شیری
ثنایای مرکزی ۶ تا ۱۰ ماه ۶ تا ۷ سال
ثنایای طرفی ۱۰ تا ۱۶ ماه ۷ تا ۸ سال
دندان نیش ۱۷ تا ۲۳ ماه ۹ تا ۱۲ سال
دندان آسیاب اول ۱۴ تا ۱۸ ماه ۹ تا ۱۱ سال
دندان آسیاب دوم ۲۳ تا ۳۱ ماه ۱۰ تا ۱۲ سال

دندانپزشکی کودکان

دندان شیری

چرا مراقبت از دندان‎های شیری بسیار مهم است؟

همانطور که می‎دانید، دندان‎های شیری موقتی هستند و از ۶ تا ۱۲ سالگی می‌‌افتند و دندان‎های دائمی جایگزین آن‎ها خواهند شد. با این وجود در دندانپزشکی کودکان توصیه‎ی اکید می‎شود که رعایت بهداشت و مراقبت از دندان‎های شیری بسیار ضروری است. کودک باید هرچه زودتر به رعایت بهداشت دهان و دندان عادت کند، به طوری که وقتی دندان‎های دائمی رشد کردند آماده‎ی مراقبت از آن‎ها باشد.

اگر دندان‎های شیری در اثر پوسیدگی دندان یا بیماری لثه آسیب دیده باشند، می‎تواند به دندان‎های دائمی که در حال رشد در زیر آن‎هاست، آسیب برساند. علاوه بر این، لثه‎ها و استخوان‎های فک بر اساس دندان‎های شیری رشد می‌کنند در نتیجه اگر این دندان‌های کودک نامناسب یا آسیب‎دیده باشند، بر سلامت و قرارگیری دندان‎های دائمی نیز اثر سوء خواهند داشت. در نهایت لازم است به این نکته اشاره کنیم که مشکلات مربوط به دندان‎های شیری می‎توانند به عادات غذایی کودک و توانایی او در نحوه‎ی غذا خوردن نیز آسیب وارد کند. آسیب‌هایی که گاه تا آخر عمر بر کیفیت زندگی کودک تاثیر می‌گذارند.

 آشنایی با ارتودنسی و اهمیت توجه به آن در کودکی

پیش از هر چیزی باید بدانیم که ارتودنسی چیست و چه نقشی در دندانپزشکی کودکان دارد. ارتودنسی تخصصی از دانش دندانپزشکی است که بر تشخیص، پیشگیری و اصلاح نامنظمی‎های دندان و فک تمرکز دارد. متخصصان ارتودنسی همچنین آموزش‎های ویژه‎ای در زمینه‎ی مشکلات صورت و فک گذرانده‌اند. ممکن است دندانپزشک کودک، او را به یک متخصص ارتودنسی ارجاع دهد. اهمیت توجه به ارتودنسی کودکان تا حدی است که انجمن ارتودنتیست‎های آمریکا توصیه می‎کند که هر کودک تا ۷ سالگی یک بار ارزیابی ارتودنسی داشته باشد.

چرا باید درمان ارتودنسی را برای کودک در نظر گرفت؟

هر مشکل ارتودنسی ممکن است به عنوان یک مال اکلوژن طبقه‎بندی شود. با استفاده صحیح از درمان ارتودنسی کودکان، می‎توان مشکلات زیر را به طور کامل حل یا آن را به حداقل میزان ممکن رساند:

–     دندان‎های نامرتب یا کج

–     دندان‎های از دست‎رفته

–     دندان‎های اضافی

–     اوربایت

–     آندربایت

–     وضعیت نادرست یا نامناسب فک

–     اختلال در مفصل فک

–     دندان نیش باز

ارتودنسی با اصلاح این مشکلات می‎تواند از ایجاد پوسیدگی دندان، بیماری‎های لثه، از دست دادن دندان، مشکلات گفتاری، مشکل در جویدن و اختلال در عملکرد فک کودک جلوگیری نماید. با ارتودنسی کودکان یک لبخند زیبای ماندگار به آنها هدیه می‌دهید ضمن اینکه در هزینه‎های دندانپزشکی آینده صرفه‌جویی می‌کنید.

دندانپزشکی کودکان

ارتودنسی کودکان

سن ایده‌آل کودک برای ارتودنسی چیست؟

سن ایده‎آل برای درمان‎های ارتودنسی و گرفتن بریس ۸ تا ۱۴ سالگی است. هرچند می‎توان ارتودنسی را در بزرگسالی نیز انجام داد، اما ممکن است نیاز به جراحی فک وجود داشته باشد. به همین خاطر در دندانپزشکی توصیه‎ی اکید می‎شود که به موقع اقدام به مشاوره و انجام ارتودنسی کودکان کنید.

انواع مختلف بریس‎ها

بریس‌های دندانپزشکی (Dental braces) ابزاری هستند که برای اصلاح نامرتبی و کج بودن دندان ها و یا مشکل در فک مورد استفاده قرار می‌گیرند و انواع مختلفی دارند:

  • بریس‎های فلزی یا پلاستیکی که شفاف یا همرنگ دندان‎ هستند و به آن می‎چسبند.
  • بریس‎های لینگوال که به پشت دندان‌ها متصل می‏شوند و از دید پنهان‎اند.
  • نوارهایی فلزی که دور دندان‎ها پیچیده می‏شوند.
  • بریس‎های متحرک و نامرئی که می‎توان آن‎ها را از دهان خارج کرد.

ارتودنسی و بهداشت دهان کودک

بعد از ارتودنسی کودکان، باید به آن‎ها یاد داد که چگونه بهداشت دهان و دندان خود را رعایت کنند. مهمترین نکاتی که در زمان ارتودنسی باید به آن‎ها توجه کنید موارد زیر است:

  • مطمئن شوید که کودک حداقل دو بار در روز دندان‎های خود را با خمیردندان حاوی فلوراید و با استفاده از مسواک نرم، مسواک می‎‎زند.
  • مسواک کودکی که درمان ارتودنسی انجام داده زودتر دچار خرابی می‎‏شود، در نتیجه لازم است که هر دو الی سه ماه آن را تعویض کنید.
  • مطمئن شوید که کودک روزانه از نخ دندان استفاده می‎کند.
  • برای از بین بردن باقی‎مانده‎ی غذا بین دندان‎ها می‎توان از واتر جت دهان استفاده کرد.
  • مطمئن شوید که فرزند خود را هر ۶ ماه به دندانپزشکی کودکان می‏برید.
  • مصرف قند و شکر را محدود کنید چرا که باقی‎مانده‎ی آن‎ها می‎تواند به اسیدهای مضری تبدیل شود که در نهایت باعث پوسیدگی دندان و ایجاد لکه‎های سفید در اطراف بریس‎ها می‌شود.
  • به کودک اجازه ندهید که تنقلات سفت و چسبناک مانند آب‎نبات سفت، آجیل، آدامس و … بخورد.

سیلانت چیست؟

سیلانت دندانی یک پوشش پلاستیکی نازک است که روی سطوح جونده دندان (معمولا دندان‎های آسیاب) قرار می‌گیرد تا از پوسیدگی آن‎ها جلوگیری کند. سیلانت به سرعت به فرورفتگی‎ها و شیارهای دندان می‎چسبد و یک سپر محافظ روی مینای دندان تشکیل می‎دهد.

در واقع اگر چه مسواک زدن و نخ دندان کشیدن می‎تواند ذرات غذا و پلاک‎ها را از سطوح صاف دندان‎ها پاک کند، اما حتی ظریف‎ترین مسواک‎ها نمی‎توانند وارد تمام گوشه‎ها و سوراخ‎های دندان‌های عقبی شوند و غذا و پلاک را به طور کامل از بین ببرند. به همین خاطر دندانپزشک کودک از سیلانت‎ استفاده می‎کند تا از پوسیدگی دندان‌ها جلوگیری کند.

چه کسانی باید از سیلانت‎ها استفاده کنند؟

به دلیل احتمال ایجاد پوسیدگی در فرورفتگی‎ها و شیارهای دندان‎های آسیاب، کودکان و نوجوانان کاندیدای سیلانت هستند. با این حال بزرگسالانی که دندان آن‎ها دچار پوسیدگی یا پرشدگی نشده ‎است نیز می‎توانند از سیلانت استفاده کنند.

یک متخصص دندانپزشک کودک به طور معمول به شما پیشنهاد می‎دهد که روی دندان‎های آسیاب دائمی‎ از سیلانت استفاده شود. علت این پیشنهاد این است که در ۶ تا ۱۴ سالگی این دندان‎ها مستعد پوسیدگی هستند و بایستی از آن‎ها محافظت کرد.

در برخی موارد سیلانت‎ دندان ممکن است برای دندان‎های شیری نیز مناسب باشند. از آنجایی که دندان‎های شیری نقش مهمی در حفظ فاصله‎ی مناسب برای دندان‎های دائمی دارند، حفظ سلامت این دندان‎ها بسیار مهم است و با توجه به نظر پزشک می‎توان برای آن‎ها نیز از سیلانت استفاده کرد.

دندانپزشکی کودکان

سیلانت دندان

فضانگهدار دندان

یکی از وظایف مهم دندان‎های شیری، ایجاد و نگهداری فضا برای دندان‎های دائمی است. اگر کودک زودتر از موعد دندان شیری خود را از دست بدهد ممکن است با برهم خوردن فاصله‎ی دندان‌ها، رشد دندان دائمی با مشکل مواجه یا کج شود. به همین خاطر در دندانپزشکی اطفال از ابزاری به نام فضانگهدار دندان استفاده می‏شود که هدف آن باز نگه‎ داشتن فضای کافی برای رشد دندان‎های دائمی است. اگر چه ممکن است این مسئله مشکل چندان بزرگی به نظر نرسد، اما عدم توجه به آن می‎تواند به سال‌ها رنج و هزینه‌ای گزاف بینجامد.

اما آیا استفاده از فضانگهدار دندان برای کودک شما ضروری است؟ بهترین کار این است که به یک مرکز دندانپزشکی کودکان معتبر مراجعه و با دندانپزشک مشورت کنید.

دندانپزشکی کودکان

استانداردهای یک مرکز دندانپزشکی کودکان

یک مرکز دندانپزشکی کودکان بایستی متشکل از پزشکان مجرب، خوش‎اخلاق و مهربان باشد که علاوه بر تخصص خود بتوانند با کودک ارتباط برقرار کرده و ترس وی را از دندانپزشکی و پروسه‎های آن از بین ببرند.

مرکز دندانپزشکی کودکان علاوه بر آخرین تکنولوژی‎ها و ابزارهای دندانپزشکی، نیازمند طراحی دکوراسیون به بهترین شکل ممکن و استفاده از رنگ‎های مناسب کودکان است. دکوراسیون دندانپزشکی در روحیه‎ی مراجعه‌کنندگان، خصوصا کودکان بسیار مهم و تاثیرگذار است و بایستی به گونه‎ای طراحی شود که به فرد احساس آرامش و راحتی بدهد.

یک مرکز دندانپزشکی اطفال خوب باید شامل بخش‎های زیر باشد:

  • اتاق انتظار والدین
  • اتاق بازی
  • مطب خصوصی دندانپزشک
  • اتاق معاینه
  • اتاق رادیوگرافی
  • مرکز استریلیزاسیون مرکزی

یکی از نکات مهم که بایستی در دکوراسیون دندانپزشکی کودکان در نظر گرفته شود، نصب پوستر شخصیت‎های محبوب کودکان روی دیوار است. همچنین قرار دادن اسباب‎بازی‎های مختلف در اتاق انتظار می‎تواند منجر به علاقه‎ی کودک برای مراجعه‎ی دوباره‎ی او به مطب دندانپزشکی شود.

دندانپزشکی کودکان

دندانپزشکی کودکان

سخن پایانی

دندان نقشی بسیار مهم در سلامتی و زیبایی ما دارد و چه بهتر که از همان دوران کودکی، مراقبت از آن و مراجعه به دندانپزشکی کودکان را یاد بگیریم. در این نوشته سعی کردیم تا اهمیت این مسئله به همراه نکات مهمی مانند ارتودنسی کودکان، فضانگهدار دندان، کاربرد سیلانت و ویژگی‎های یک دندانپزشکی اطفال حرفه‎ای را با هم مرور کنیم. در نهایت مفتخریم بهترین مرکز دندانپزشکی کودکان در شرق تهران کلینیک دندانپزشکی کریستال را به عنوان یک کلینیک تخصصی برای مراقبت از سلامت دهان و دندان اطفال معرفی کنیم. این کلینیک در تهرانپارس واقع شده و تمام خدمات مورد نیاز دندانپزشکی کودک شما را با بالاترین کیفیت و دقت انجام می‌دهد. همین حالا با دریافت وقت ویزیت رایگان دندانپزشکی مراقبت از دندان‎های کودک خود را آغاز کنید. کودک شما بابت این تصمیم همیشه به شما افتخار خواهد کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *